Chủ đầu tư cần hỏi gì khi làm việc với đơn vị tư vấn BIM để tránh sai ngay từ đầu

Chủ đầu tư cần hỏi gì khi làm việc với đơn vị tư vấn BIM

Tác giả: Thạc sĩ Dương Thắng & Thạc sĩ Thành Phúc - TBT Việt Nam

Những câu hỏi bắt buộc phải làm rõ trước khi ký hợp đồng tư vấn BIM

Trong vài năm gần đây, BIM (Building Information Modeling) đang trở thành xu hướng tất yếu trong ngành xây dựng tại Việt Nam. Nhiều dự án lớn, đặc biệt là các công trình hạ tầng, công trình công cộng và dự án có vốn đầu tư lớn, đã bắt đầu yêu cầu triển khai BIM ngay từ giai đoạn thiết kế.

Tuy nhiên, trong thực tế triển khai, một vấn đề rất phổ biến đang xảy ra: nhiều chủ đầu tư ký hợp đồng tư vấn BIM nhưng không thực sự hiểu mình đang mua dịch vụ gì. Không ít trường hợp, đơn vị tư vấn chỉ đưa ra những lời giới thiệu chung chung như:

“Chúng tôi có thể dựng mô hình LOD 350”
“Chúng tôi dựng đầy đủ mô hình BIM”
“Chúng tôi triển khai BIM cho toàn bộ công trình”

Nghe qua có vẻ rất chuyên nghiệp, nhưng nếu không làm rõ các nội dung kỹ thuật ngay từ đầu, rất dễ dẫn đến tình trạng:

• Mô hình BIM dựng xong không phục vụ được thi công.
• Mô hình không dùng được cho quản lý vận hành.
• Chi phí BIM cao nhưng giá trị mang lại rất thấp.

Vì vậy, chủ đầu tư cần đặc biệt tỉnh táo khi làm việc với đơn vị tư vấn BIM. Trước khi ký hợp đồng, cần đặt ra những câu hỏi rất cụ thể để làm rõ phạm vi công việc, mục tiêu sử dụng mô hình và trách nhiệm của từng bên. Bài viết này sẽ giúp chủ đầu tư hiểu rõ những câu hỏi quan trọng nhất cần đặt ra nhằm tránh những sai lầm ngay từ đầu dự án.

Vì sao nhiều dự án BIM thất bại ngay từ bước ký hợp đồng?

1. Hiểu sai về bản chất của BIM

Nhiều người cho rằng BIM đơn giản là dựng mô hình 3D của công trình. Nhưng thực tế, BIM là mô hình thông tin của công trình, trong đó mô hình 3D chỉ là một phần. Giá trị thực sự của BIM nằm ở khả năng:

• Phối hợp thiết kế
• Kiểm tra xung đột kỹ thuật
• Quản lý tiến độ
• Bóc tách khối lượng
• Hỗ trợ vận hành công trình

Nếu chỉ dựng mô hình 3D mà không có thông tin đúng và đủ, thì đó chỉ là mô hình trình diễn, không phải BIM.

2. Không xác định rõ mục tiêu sử dụng BIM

Mỗi mục tiêu sẽ yêu cầu mức độ phát triển mô hình khác nhau. Nếu không làm rõ mục tiêu ngay từ đầu, dự án rất dễ rơi vào tình trạng mô hình rất chi tiết nhưng không phục vụ được thi công hoặc quá đơn giản không phục vụ được vận hành.

Những câu hỏi bắt buộc phải làm rõ trước khi ký hợp đồng BIM

1. Hạng mục nào cần LOD nào và vì sao?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất. Chủ đầu tư cần hiểu rằng LOD (Level of Development) không phải áp dụng cho toàn bộ công trình, mà phải được xác định theo từng loại cấu kiện.

Hạng mục	LOD phù hợp
Kiến trúc tổng thể	LOD 300
Kết cấu bê tông	LOD 300
Trần kỹ thuật MEP	LOD 350
Phòng máy	LOD 350
Kết cấu thép	LOD 400

2. LOG phải thể hiện đến đâu?

LOG (Level of Geometry) thể hiện mức độ chi tiết hình học của mô hình. Chủ đầu tư cần hỏi rõ các cấu kiện được mô hình hóa chi tiết đến mức nào, có cần chi tiết liên kết hay phục vụ shopdrawing hay không.

Mức LOG	Nội dung
LOG thấp	Hình dạng cơ bản
LOG trung bình	Kích thước chính xác
LOG cao	Chi tiết liên kết

3. LOI gồm những trường thông tin gì?

LOI (Level of Information) là mức độ thông tin phi hình học. Nếu dùng cho quản lý vận hành (FM), cần làm rõ các trường thông tin như: mã thiết bị, thông số kỹ thuật, nhà sản xuất, ngày bảo trì, tuổi thọ thiết bị...

4. TKCS, TKKT và BVTC khác nhau thế nào trong BIM?

• TKCS: Mô hình hóa tổng thể, đánh giá phương án (LOD 200 – 300).
• TKKT: Phối hợp bộ môn, bóc tách khối lượng sơ bộ (LOD 300).
• BVTC: Kiểm tra va chạm, hỗ trợ triển khai thi công (LOD 350).

5. Phần nào của BIM phục vụ phối hợp thiết kế?

Yêu cầu tư vấn xác định rõ khu vực cần kiểm tra va chạm (trần kỹ thuật, trục kỹ thuật, phòng máy) để tránh lãng phí nguồn lực vào các khu vực không quan trọng.

6. Phần nào phục vụ thi công?

Nội dung	Ứng dụng
Mô hình MEP	Kiểm tra va chạm
Mô hình kết cấu	Hỗ trợ bố trí thép
Mô hình thiết bị	Hỗ trợ lắp đặt

7. Phần nào phục vụ nghiệm thu và vận hành?

Chủ đầu tư cần hỏi rõ mô hình có phục vụ FM hay không và dữ liệu nào sẽ được bàn giao (thông tin bảo trì, quản lý tài sản).

8. Sau khi bàn giao, ai tiếp nhận và khai thác mô hình?

Cần xác định đơn vị tiếp nhận, người chịu trách nhiệm cập nhật dữ liệu và hệ thống phần mềm sử dụng để tránh mô hình bị bỏ quên sau bàn giao.

Chủ đầu tư cần làm gì để tránh sai ngay từ đầu?

Kết luận

BIM là một công cụ rất mạnh nhưng nếu không làm rõ các nội dung kỹ thuật ngay từ đầu, nó rất dễ trở thành một khoản chi phí lớn nhưng mang lại ít giá trị thực tế. Chỉ khi trả lời được các câu hỏi về LOD, LOG, LOI và mục đích sử dụng cuối cùng, BIM mới có thể phát huy đúng giá trị của mình trong toàn bộ vòng đời dự án.

Hy vọng bài viết này giúp các chủ đầu tư có cái nhìn thực tế hơn khi bắt đầu hành trình chuyển đổi số với BIM!

Kết nối ngay để tối ưu hóa quy trình BIM của bạn:

Hotline: 090.336.7479 (Mr. Thắng)