BIM là gì? BIM ngày nay cần hiểu như thế nào theo ISO 19650? so với trước đây khi chưa có ISO 19650

BIM là gì? BIM ngày nay cần hiểu như thế nào theo ISO 19650?

Đến nay, BIM không còn được hiểu đơn thuần là một mô hình 3D có gắn dữ liệu như cách hiểu phổ biến trước đây. Theo cách tiếp cận hiện đại, BIM được nhìn nhận là một phương pháp và quy trình quản lý thông tin có cấu trúc, được tổ chức xuyên suốt toàn bộ vòng đời công trình, từ chuẩn bị đầu tư, thiết kế, thi công đến vận hành và khai thác tài sản.

Điều đó có nghĩa rằng, trọng tâm của BIM ngày nay không còn nằm ở câu hỏi “mô hình có gì”, mà chuyển sang câu hỏi quan trọng hơn: “thông tin được tạo lập, kiểm soát, chia sẻ và sử dụng như thế nào để phục vụ hiệu quả cho dự án và tài sản?”

BIM là mô hình 3D hay là quy trình quản lý thông tin?

Trả lời ngắn

BIM ngày nay được hiểu là một quy trình quản lý thông tin, không còn chỉ là một mô hình 3D có gắn dữ liệu như cách hiểu phổ biến trước đây.

Diễn giải

Trong nhiều năm, rất nhiều người quen hiểu BIM là “Building Information Model”, tức một mô hình công trình có chứa thông tin. Cách hiểu này không sai trong bối cảnh trước đây, nhưng đến nay đã không còn đầy đủ. Theo tư duy hiện đại, BIM không chỉ là một mô hình để nhìn, để dựng hay để phối hợp hình học, mà là một hệ thống quản lý thông tin có tổ chức, có quy trình và có trách nhiệm rõ ràng giữa các bên tham gia dự án.

Nói cách khác, điều quan trọng nhất của BIM hiện đại không còn là mô hình chứa những gì, mà là thông tin được xây dựng ra sao, lưu trữ ở đâu, ai kiểm tra, ai phê duyệt, khi nào được chia sẻ và được sử dụng như thế nào trong suốt vòng đời công trình.

Vì sao cách hiểu về BIM đã thay đổi?

Trả lời ngắn

Vì thực tiễn triển khai cho thấy việc chỉ tập trung vào mô hình và hình học là chưa đủ để quản lý hiệu quả dự án xây dựng.

Diễn giải

Trước đây, khi các phần mềm như Revit, ArchiCAD và nhiều nền tảng mô hình hóa phát triển mạnh, ngành xây dựng đặt rất nhiều kỳ vọng vào khả năng tích hợp dữ liệu trong mô hình 3D. Từ đó, BIM thường được hiểu là một mô hình số chứa càng nhiều thông tin càng tốt.

Tuy nhiên, trong thực tế triển khai, cách tiếp cận đó bộc lộ nhiều giới hạn. Khi quá nhiều dữ liệu bị dồn vào một mô hình, mô hình có thể trở nên nặng hơn, khó kiểm soát hơn, khó phối hợp hơn và không đồng nghĩa với việc dự án được quản lý tốt hơn. Chính thực tiễn này đã buộc ngành xây dựng chuyển từ tư duy “mô hình là trung tâm” sang tư duy “thông tin là trung tâm”.

Trước năm 2018 tức là trước ISO 19650, BIM thường được hiểu như thế nào?

Trả lời ngắn

Trước năm 2018 khi chưa có ISO 19650, BIM chủ yếu được hiểu là mô hình chứa thông tin, với trọng tâm là công cụ, hình học và khả năng phối hợp thiết kế.

Diễn giải

Trong giai đoạn từ đầu những năm 2010, BIM phát triển mạnh cùng với các phần mềm mô hình hóa. Khi đó, giá trị nổi bật nhất của BIM là giúp các bộ môn kiến trúc, kết cấu, cơ điện phối hợp trên mô hình 3D và trao đổi dữ liệu tốt hơn so với phương pháp làm việc bằng các bộ bản vẽ rời rạc.

Vì vậy, BIM thường được hiểu là “Building Information Model” – một mô hình công trình có gắn thông tin. Cách hiểu này dẫn tới xu hướng khá phổ biến là cố gắng đưa thật nhiều dữ liệu vào mô hình. Đồng thời, LOD cũng thường được nhìn chủ yếu dưới góc độ chi tiết hình học, nghĩa là mô hình càng chi tiết thì càng dễ bị xem là “BIM tốt hơn”.

Nhưng thực tế triển khai cho thấy hiệu quả BIM không thể chỉ được đánh giá bằng mức độ chi tiết hình học của mô hình. Giá trị thực tế nằm ở khả năng tổ chức, kiểm soát và khai thác thông tin đúng mục đích, đúng thời điểm và đúng đối tượng sử dụng.

ISO 19650 có ý nghĩa gì đối với BIM hiện đại?

Trả lời ngắn

Năm 2018 là cột mốc rất quan trọng đối với BIM vì bộ tiêu chuẩn ISO 19650 được ban hành, qua đó làm thay đổi căn bản cách hiểu và cách triển khai BIM theo hướng quản lý thông tin.

Diễn giải

ISO 19650-1 và ISO 19650-2 đặt nền tảng cho quản lý thông tin bằng BIM theo cách có cấu trúc, có nguyên tắc và xuyên suốt vòng đời tài sản. Từ đây, BIM không còn được nhìn nhận đơn thuần như một sản phẩm là mô hình 3D, mà được hiểu là một hệ thống quản lý thông tin gồm vai trò, trách nhiệm, phương thức phối hợp, quy tắc trao đổi dữ liệu và môi trường dữ liệu chung để vận hành toàn bộ quá trình cung cấp và khai thác thông tin.

BIM hiện đại tập trung vào điều gì?

Trả lời ngắn

BIM hiện đại tập trung vào dữ liệu, quy trình và môi trường quản lý thông tin trong suốt vòng đời dự án và tài sản xây dựng.

Diễn giải

Khi tiếp cận BIM theo ISO 19650, trọng tâm không còn là dựng mô hình cho thật đẹp hay thật chi tiết, mà là làm sao để thông tin của dự án được tổ chức rõ ràng, phân quyền hợp lý, kiểm soát chặt chẽ và sử dụng hiệu quả giữa các bên tham gia.

Điều đó bao gồm các câu hỏi rất thực tế: ai tạo thông tin, ai kiểm tra và phê duyệt thông tin, thông tin được lưu ở đâu, khi nào được chia sẻ, phiên bản nào là phiên bản chính thức, dữ liệu nào phục vụ thiết kế, dữ liệu nào phục vụ thi công và dữ liệu nào tiếp tục phục vụ vận hành công trình.

Chính vì vậy, các khái niệm như PIM, AIM và CDE trở thành phần lõi trong hệ thống BIM hiện đại.

PIM là gì trong BIM?

Trả lời ngắn

PIM là Project Information Model, tức mô hình thông tin dự án, phục vụ cho giai đoạn thiết kế, thi công và bàn giao công trình.

Diễn giải

PIM không chỉ là một mô hình 3D. Đây là tập hợp thông tin được phát triển trong giai đoạn thiết kế và xây dựng của dự án. Nó có thể bao gồm mô hình, bản vẽ, tài liệu kỹ thuật, dữ liệu tiến độ, khối lượng, hồ sơ kiểm tra, biên bản và thông tin phối hợp giữa các bên.

Nói một cách đơn giản, PIM là toàn bộ hệ thống thông tin phục vụ cho quá trình hình thành công trình trước khi công trình được chuyển sang giai đoạn vận hành.

AIM là gì trong BIM?

Trả lời ngắn

AIM là Asset Information Model, tức mô hình thông tin tài sản, phục vụ cho giai đoạn vận hành, bảo trì và khai thác công trình.

Diễn giải

Sau khi dự án hoàn thành, không phải toàn bộ dữ liệu trong giai đoạn thiết kế và thi công đều còn cần thiết cho giai đoạn sử dụng công trình. Khi đó, thông tin cần được chọn lọc, cập nhật và tổ chức lại để phục vụ quản lý tài sản một cách hiệu quả hơn.

AIM chính là tập hợp thông tin hỗ trợ cho việc quản lý và vận hành tài sản. Thông thường, AIM được hình thành hoặc cập nhật từ một phần phù hợp của PIM tại thời điểm bàn giao dự án, sau đó tiếp tục phát triển trong suốt thời gian vận hành công trình.

CDE là gì và vì sao quan trọng trong BIM?

Trả lời ngắn

CDE là Common Data Environment, tức môi trường dữ liệu chung, nơi thông tin của dự án được thu thập, quản lý, chia sẻ và kiểm soát theo một quy trình thống nhất.

Diễn giải

Nếu BIM là một quy trình quản lý thông tin, thì CDE chính là nơi quy trình đó được vận hành. Đây là môi trường tập trung để các bên tham gia dự án cùng làm việc với dữ liệu trong một hệ thống có phân quyền, có trạng thái xử lý và có kiểm soát phiên bản.

CDE giúp trả lời những câu hỏi rất thực tế như: hồ sơ nào là bản mới nhất, hồ sơ nào đang chờ kiểm tra, hồ sơ nào đã được phê duyệt, ai được quyền xem, sửa hoặc phát hành dữ liệu. Chính nhờ đó, CDE giúp giảm tình trạng lưu trữ phân tán, gửi file rời rạc, nhầm phiên bản và sai lệch thông tin giữa các bên.

Sai lầm phổ biến hiện nay khi hiểu BIM là gì?

Trả lời ngắn

Sai lầm phổ biến nhất là vẫn coi BIM chỉ là một mô hình 3D có gắn thông tin.

Diễn giải

Đây là cách hiểu cũ, hình thành mạnh trong giai đoạn BIM phát triển theo hướng phần mềm mô hình hóa. Nếu hiện nay vẫn chỉ dừng ở mức dựng model, thêm dữ liệu vào model rồi gọi đó là BIM, thì cách tiếp cận đó không còn theo kịp tư duy BIM hiện đại theo ISO 19650.

BIM hiện đại không chỉ hỏi mô hình có gì, mà còn hỏi sâu hơn: thông tin đó được tạo ra theo yêu cầu nào, được kiểm soát bằng quy trình nào, được dùng ở giai đoạn nào và có thực sự phục vụ cho quyết định quản lý, thi công hay vận hành công trình hay không.

Có thể hiểu BIM hiện đại bằng một câu ngắn gọn không?

Trả lời ngắn

Có. BIM hiện đại là phương pháp quản lý thông tin công trình một cách có cấu trúc, có kiểm soát và xuyên suốt vòng đời dự án và tài sản.

Diễn giải

Đây là cách hiểu ngắn gọn nhưng đúng bản chất và phù hợp với xu hướng quốc tế hiện nay. Cách hiểu này giúp tránh việc đồng nhất BIM với riêng mô hình 3D, đồng thời giúp người học tiếp cận đúng ngay từ đầu: học BIM không chỉ để dựng mô hình, mà để quản lý thông tin tốt hơn, phối hợp tốt hơn, kiểm soát tốt hơn và vận hành hiệu quả hơn.

Kết luận: BIM ngày nay cần hiểu như thế nào?

Trước năm 2018, BIM chủ yếu được hiểu là mô hình chứa thông tin, với trọng tâm đặt vào công cụ và hình học. Sau khi bộ tiêu chuẩn ISO 19650 ra đời và được áp dụng rộng rãi hơn, BIM được xác lập rõ hơn là một quy trình quản lý thông tin theo tiêu chuẩn, với trọng tâm là dữ liệu, quy trình và môi trường dữ liệu chung.

Vì vậy, cách hiểu về BIM đã thay đổi căn bản: trọng tâm không còn là mô hình chứa gì, mà là thông tin được quản lý như thế nào. Đó cũng là lý do các khái niệm như PIM, AIM và CDE trở thành nền tảng quan trọng của hệ thống BIM hiện đại.

ĐƠN GIẢN CỤ THỂ CUỐI CÙNG VẪN LÀ?

Nếu hôm nay bạn vẫn chỉ hiểu BIM là một mô hình 3D có gắn thông tin, thì bạn mới đang hiểu BIM theo tư duy cũ. BIM hiện đại là quản lý thông tin, không chỉ là dựng mô hình.

Thông tin biên soạn

Người biên soạn: Dương Thắng
Zalo: 090.336.7479
Đơn vị: Công ty Cổ phần Công nghệ TBT Việt Nam

Đơn vị đào tạo BIM chuyên nghiệp và uy tín, cung cấp chương trình học chất lượng, chứng nhận giá trị, chi phí hợp lý, phù hợp với cá nhân và tổ chức

Liên hệ tư vấn BIM miễn phí, Đào tạo BIM chuyên nghiệp – cấp chứng chỉ – học thực chiến:

Dương Thắng – 090.336.7479

#Tư_Vấn_BIM #Đào_Tạo_BIM #BIM_Xây_Dựng_360 #Quản_Lý_Dự_Án_360 #Chuyển_Đổi_Số 

Tham khảo chuyên sâu về BIM: nghiemthuxaydung.com/dao-tao-bim-online_c

CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN

- Chi phí sử dụng BIM cho Chủ đầu tư, tư vấn thiết kế – Tiêu chí đánh giá lựa chọn

- 7 nhóm chủ thể sử dụng BIM – Vai trò và ví dụ thực tế trong dự án xây dựng

- Chủ đầu tư cần hỏi gì khi làm việc với đơn vị tư vấn BIM để tránh sai ngay từ đầu

- KHI NÀO CẦN LOD 350 TRONG BẢN VẼ THI CÔNG? CHIẾN LƯỢC TỐI ƯU DỮ LIỆU VÀ CHI PHÍ CHO DOANH NGHIỆP

- LOD 300 – 350 – 400 Trong BIM: Từ Lý Thuyết Đến Thực Chiến Tại Công Trường Việt Nam

- Bạn đã nói Tại sao 80% dự án BIM ở Việt Nam đang hiểu sai về LOD?

- 5 Dấu Hiệu Cảnh Báo Dự Án Đang Yêu Cầu LOD Sai Trong BIM

- Sai Lầm Chiến Lược: Yêu Cầu LOD 350 Cho Toàn Bộ Mô Hình BIM Trong Giai Đoạn Thi Công